विचार

img

नेता ज्युको मालामा एम्बुस भए के होला ?

तिहारअघि कैलालीको धनगढीमा पार्टीको प्रशिक्षण कार्यक्रमका लागि पुग्नुभएका नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’लाई एयरपोर्टमा माला लगाइदिनेहरुको लश्करको दृश्य देख्नेहरुले चर्को आलोचना गरे । सामाजि...

img

दाइबहिनी : शङ्काको साइनो कि पवित्र नाता ?

फेसबुक वालमा फनफनी घुमिरह्यो– ‘दाइ’हरुको डर, ‘दाइ’हरुको डर अनि फेरि ‘दाइ’हरुको डर । बिनुले केही लेखिहोलिन् । यस्तै सोंचे मैले । अति भएपछि सेतोपाटीमा प्रकाशित ‘दाइ’हरुक...

img

आदर्शको आयाम, हेमन्तप्रकाश ओली र माइला लामा

झापा बिद्रोह र १० बर्षको जनयुद्धले उठान गरेको आदर्शको राज्य वैज्ञानिक समाधानबिना जतिसुकै पर्खाल लगाए पनि समाधान सम्भव देखिएको छैन ।  कम्युनिस्टहरुले उठान गरेको आदर्श राज्यभित्र पर्ने समग्र आयामको घेराभित्र रहेर बहस, वार्ता र स...

img

माओको आक्रोश : पढ्ने मेरो रातो किताब, क्रान्तिको आफ्नै हिसाब किताब !

(हुनान प्रान्तको माओको पुख्र्यौली घर । माओ सोचमग्न अवस्थामा देखिन्छन् । घरै अगाडिको माछा पोखरीभन्दा केही पर उनलाई भेट्न आउनेहरुको ठूलो भीडलाई लालसेनाले रोकिराखेकोले म सरासर उनीसम्म पुग्न सकेको थिएन । भीडमा फरक नश्लको मानिस देखेर ह...

img

किन खान्छन् सुदर्शन जेलमा यस्तो भात ? पत्नी अम्बिकाको मर्मस्पर्शी चिठी

अम्बिका चन्द ओली आदरणीय र प्रियजनहरु  ! ‘जेलमा मार्सी धानको भात खान्छन् सुदर्शन’ शीर्षकको समाचार प्रकाशित भएपछि म केही नलेखी बस्नै सकिन । प्रश्न उठनसक्छ, राजनीति गर्ने नेताहरुको बारेमा गरिने प्रशंसा र आलोचना दुबै...

img

लामो समयपछि मुख खोले चन्दले, ‘महानिरीक्षकको बढुवामा उनै हारे तर मैले हारेन’

अर्जुन बराल २०४४ चैत्र २९ गते नेपाल प्रहरीको प्रहरी निरीक्षक पदबाट प्रहरी सेवामा प्रवेश गरेका जयबहादुर चन्दलाई तालिमपश्चात प्रहरी महानिरीक्षक पदमा पुग्छु भन्ने अभिलाषा त पक्कै थियो होला । उनी आइजीपीमा नियुक्त पनि भए तर नेपाल प्रहर...

img

नारायणकाजीको खतरनाक मौनता !

  नारायणकाजी यतिबेला मुलतः मौन छ्न । प्रवक्ताको धर्म निर्वाह गर्नु सिवाय उनले आफ्नै बारेमा आएका चर्चा र दाबी माथी समेत मुख खोलेका छैनन । उनको मौनताको अर्थ खोज्नु अगाडी उनको बिगत प्रती दृस्टीगर्नु अर्थ पुर्ण हुनेछ । मेरो आफ्...

img

फिजीमा भेटियो नेपाली बस्ती हेलम्बु : बैधानिक नेपाली भएर मर्ने धोको

फिजी भन्ने देश कसरी बन्यो र भारत बेलायतबाट स्वतन्त्र भइसकेपछि  शासकहरुले फिजीको मौलिक पहिचानको बिरुद्ध कसरी धावा बोले ? ४० प्रतिशत भारतीयहरुले फिजीका आदिवासीहरुको मूल थलो कसरी कब्जा गरे ? त्योबारे यहाँ बहस गर्न खोजिएको हैन...

img

राज्यले नचिनेको एउटा यस्तो प्राविधिक स्कूल

आर्थिकरुपले विपन्न, टुहुरा र बेघर केटाहरु हरेक वर्ष सयौँको संख्यामा सार्वजनिक र निजी यातायात क्षेत्रमा खलासी बन्न पुग्छन् । सुन्दाखेरि ‘खलासी’ पेशाजस्तो सुनिए पनि नेपालमा यो स्कूल हो । खलासीमा प्रवेश गर्ने हरेक व्यक्तिको व...

img

लोप हुँदै मगर जातिको न्हा पो अर्थात बिसौना

न्हा अर्थात विसौना मगर समुदायको श्रध्दाको धाम हो । श्रध्दा यो मानेमा कि त्यहाँ मगरका सयौँ पिधिसम्मका पूर्वजहरुको लिखनदुङ ९पाषणपत्र०हरु क्रमश स्थापना गरिएका हुन्छन् । आफ्ना वितेका पूर्वजहरुको सम्झनामा हरेक वर्षको माघे संक्रान्तिका दिन पित्...

img

आऊ प्रियजन !... हुर्रेहुर्रे भन्दै यसरी लुतो फालौँ

दिमागमा खुजुली सल्केपछि लुते महात्म्य लेख्न हौँसिन्छु । खसखस भएपछि पुराना डायरीका पाना पल्टाउन थाल्छु । हिजो पश्चिम नेपालका ग्रामीण क्षेत्रमा भौरीँ पर्व मनाइयो । चन्द्रग्रहण मनाइयो । भगवान चन्द्रलाई ‘बिटुलो’ पारेर छेकिदिएक...

img

विवाद छवि–शिल्पाको : उचालिने र पछारिने हामी

लोग्नेस्वास्नीको सम्बन्ध निकै सरल र निकै जटिल कुरा हो । सम्बन्धका आधारहरु पनि उत्तिकै सरल र जटिल हुन्छन् । शायद ती आधारहरु बढीभन्दा बढी बिश्वास नै हुन् । जब विश्वासमाथि संकट उत्पन्न हुन्छ, सम्बन्धमा दरार पैदा हुन्छ, तब सम्बन्धहरु बिग्रन थाल्...

img

आठौँँ महाधिवेशनको क्रममा छरिएका भ्रमबारे महामन्त्री सिंहले दिए मुखभरिको जवाफ

नेकपा (मसाल)को आठौँँ महाधिवेशन भइरहेको बेलामा वा त्यसपछि पनि विभिन्न अनलाइन, बिभिन्न पत्रपत्रिका वा सामाजिक सञ्जालहरूमा कैयाँैं भ्रामक प्रचार गरिएका छन् । त्यसबारे प्रकाश पार्नका लागि यो लेख लेखिएको छ । विभिन्न कोणबाट फैलाइएका ...

img

तरकारी, सँस्कृति र राजनीतिमा कहाँ छैन विषादि ?

अहिले बजारमा  विषादियुक्त तरकारी र फलफूलको निकै चर्चा छ । तर त्यो तरकारी र फलफूलमा भन्दा कैयौं गुणा बढी विषादि हाम्रो सँस्कृति र राजनीतिमा भित्रिइसकेको छ । हाम्रो ध्यान त्यता पनि जानु जरुरी छ ।  हाम्रो  राजनीतिक न...

img

कहिलेसम्म बोक्ने कुशिक्षाको भारी ?

सुन्दा जतिसुकै सुन्दर देखिए पनि मानिसभित्रको कुरुपता हटाउन नसक्ने बाहिरी सौन्दर्य प्रशाधनहरु अन्ततः कुरुप नै साबित हुन्छन् । हाम्रो समाजमा शिक्षाको जतिसुकै बखान गरिए पनि शिक्षाले मानिस बदल्ने काम गरेकै छैन या नगण्य मात्रामा गरेको छ ।...

img

जलवायु परिवर्तनले नेपाल किन बढी जोखिममा ?

शुलभ बैद्य जलवायु परिवर्तन वायुमण्डलमा स्वभाविक र प्राकृतिक किसिमले निरन्तररुपमा हावापानीको गतिविधि सञ्चालन भइरहेको हुन्छ । बिहान चिसो हुने, दिउँसोमा घाम लाग्ने, घाम लाग्दा बदली भई पानी पर्ने र हावा चल्ने आदि । हाम्रो जीवनमा ह...

img

‘काम कुरो एकातिर, कुम्लो बोकी ठिमीतिर’ किन सरकार ?

‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’को लोभलाग्दो नारा छ सरकारको । सरकार सञ्चालनको अभिभारा, जिम्मेवारी वा मौका पाएको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)को नारा पनि पक्कै त्यही नै होला । व्यवहारिकरुपमै कार्यान्वयन हुनसकेमा यो नाराको...

img

सरकारी नेकपाको नियति र ‘नत्र भने...’ का खेल

नेपाली लोककथामा नत्रभने कथा अत्यन्तै लोकप्रिय, सन्देशमूलक र अर्थपूर्ण छ ।  कुनै एउटा लोग्ने सधैँसधै श्रीमतिलाई ‘नत्र भने...’ भनेर तर्साउँथ्यो । यसो गर ! त्यसो गर ! गरिनस् कि नत्र भने... ! भनेर आतंकित पार्दथ्यो ।  ...

img

जमिन छोडेर हावामा उडेको राजनीति

भुईं तहका मानिसलाई पीडा दिनको लागि सामाजिक, साँस्कृतिक विभेद र अहिलेको दलालतन्त्र काफी छ । यतिखेर तिनीहरुलाई निमिट्यान्न पार्ने एजेण्डाहरुको खाँचो छ । किनकि अहिले पनि धर्म, परम्परा, संस्कृति र सामाजिक रीतिथितिको नाउँमा मानिसबाट...

img

दुईतिहाइको शक्तिशाली सरकारका निरीह कदम

वीपी कोइरालापछिको दुईतिहाईसहितको शक्तिशाली मानिएको केपी शर्मा ओली नेतृत्वको वर्तमान सरकार दिनप्रतिदिन कमजोर, अलोकप्रिय र निरीह बन्दै गएको छ । संख्यात्मकरुपमा सर्वशक्तिमान जस्तो लागे पनि त्यसले नैतिक बल गुमाइसकेको छ । यो सरकारले &l...